Op reis naar de culturele schatkamer van Turkije: Efeze, Şirince, Priëne en Doğanbey

Archeologisch pareltje: Priëne, Turkije
Archeologisch pareltje: Priëne

Een van de zeven wereldwonderen van de antieke wereld, UNESCO Werelderfgoed, heerlijke fruitwijn uit Şirince en net zo smakelijke olijfolie. Turkije heeft zoveel meer te bieden dan zon en strand. Ik ga op reis naar de culturele schatkamer van Turkije en bezoek Efeze, Şirince, Priëne en Doğanbey.

Kusadasi, KoruMar Hotel De Luxe

Uitzicht op Kusadasi vanaf het KoruMar Hotel De Luxe

Read this blog in English!

Cultuur in Kuşadası

Stress! Voor het eerst mis ik een overstap. Daar sta ik dan op Istanbul Ataturk Airport, een half uur nadat het vliegtuig waar ik in zou moeten zitten vertrokken is. Het ticket omboeken en naar de andere kant van het vliegveld rennen duurt langer dan ik zou willen. En toch landen we een ruim uur later op de luchthaven van İzmir. Gelukt! Hier wacht een transfer naar Kuşadası, de stad die mij doet denken aan zonaanbidders, stranden, hoge temperaturen en heerlijke cocktails. Of doe ik daarmee de stad en de regio tekort?

De volgende ochtend ontbijten we met uitzicht over de Egeïsche zee. De muziek van Julio Iglesias wordt alleen begeleid door het ruisen van de zee en het tikken van de lepels tegen de koffiekopjes. Wij verblijven in een van de oudste hotels van de stad, het KoruMar Hotel De Luxe. Het Nederlandse stel aan de tafel naast ons komt hier al ruim 10 jaar, vertelt de man. Met dit uitzicht geef je ze geen ongelijk. Toch kom ik hier niet voor de blauwe zee of het prachtige uitzicht over de baai. Ik ga op zoek naar cultuur in Kuşadası!

Cultuur in Kuşadası: archeologische opgravingen van Efeze

Cultuur in Kuşadası: archeologische opgravingen van Efeze

Efeze, UNESCO Werelderfgoed en de grootste opgravingen uit de Griekse oudheid

Gids Erdem Eryilmaz staat ons op te wachten en hij weet het zeker; wie van cultuur houdt is hier op de goede plaats. De regio puilt uit van de archeologische opgravingen, historische plaatsen en prachtige stadjes. Het toerisme naar Turkije is ingestort en dus zijn er minder toeristen dan ooit. Turkije is een land met meer onrust dan de gemiddelde reisbestemming, altijd al geweest overigens. Maar dat dit geen reden is om Turkije te mijden gaat Erdem ons laten zien. Eerste stop: Efeze.

Op Rome na was het Efeze de grootste stad van het Romeinse Rijk. Hoe afgezaagd het ook mag zijn, bij iedere stap voel je dat je hier over duizenden jaren geschiedenis loopt. Je hoort hier de rijke burgers fluisteren in de agora, ziet de soldaten bijna over het marmer van de stoa lopen. Even verderop speelt een tragedie in het theater en een man kijkt gehaast om zich heen bij de prachtige bibliotheek. Hier liep ooit een tunnel naar het nabijgelegen bordeel, een van de grootste inkomstenbronnen van de stad. Niet de allergrootste, want dat was de handel. Efeze was niet voor niets een havenstad, als is de kustlijn nu wat verder weggeschoven van de stad.

Nee, ook nu nog is het niet moeilijk om je voor te stellen hoe deze stad er in de oudheid uitgezien moet hebben. Efeze is één van de best bewaarde antieke steden van de westerse wereld en het belangrijkste archeologische gebied van Turkije.

Terwijl de zon steeds hoger komt te staan wordt het moeilijk schaduw te vinden. Wij lopen nog nog even verder naar de Tempel van Artemis. Het was één van de grootste tempels die de Grieken gebouwd hebben en ooit een van de Zeven wereldwonderen van de antieke wereld.

Het Huis van de Heilige Maagd Maria

Het Huis van de Heilige Maagd Maria

Het Huis van de Heilige Maagd Maria

Het Huis van de Heilige Maagd Maria

Het Huis van de Heilige Maagd Maria

Vanaf Efeze slingert een lange weg de berg Bülbüldağı omhoog. Hier staat een klein stenen huis in een serene omgeving, verscholen in de prachtige natuur. Je hoort de krekels in de bossen rondom je. Volgens de christelijke overlevering is dit het Huis van de Heilige Maagd Maria. De Apostel Johannes zou de moeder van Jezus vanuit Jeruzalem naar Efeze gebracht hebben en in dit huisje bracht zij haar laatste jaren door.

Het is niet het originele huis. In de 19e eeuw zag de Duitse non Anna Catharina Emmerich in haar visioenen het sterfhuis van Maria. Het eenvoudige stenen huis werd volgens haar beschrijving nagebouwd. Tegenwoordig is het heiligdom in Efeze een bedevaartsplaats voor zowel christenen als moslims, omdat de heilige maagd ook in de Koran genoemd wordt en de Islam Maria(Mereyem-ana) als moeder van een belangrijke profeet ook als heilige ziet.

Aan de bron die onder het huis doorloopt wordt geneeskrachtige werking toegeschreven. Loop je voorbij het huis dan zie je 3 kranen waar je water kan tappen. De eerste zorgt voor liefde, de tweede voor gezondheid en de derde voor rijkdom. Een paar meter verder is de muur behangen met katoenen linten waaraan je briefjes kan knopen om hulp te vragen aan Maria. Soms is een zakdoek aan het lint geknoopt, even verder een verdwaalde sok, helemaal volgeschreven. Geluk in de liefde, een te winnen voetbalwedstrijd of de vraag om een vervroegd pensioen. De wensen lopen flink uiteen.

Johannesbasiliek in Selçuk

Johannesbasiliek in Selçuk

Johannesbasiliek in Selçuk

Aan de andere kant van Efeze staat de laat-Seltsjoekse Isa Bey moskee en op een heuvel erboven een Byzantijns-Seltsjoekse citadel. In de citadel staat de Johannesbasiliek, waar het graf van de apostel Johannes zou liggen. In eerste instantie werd op deze plek een kerk gebouwd. Lopend tussen de ruïnes ontdek je het kruisvormige patroon van de kerk, loop je door de resten van de doopkapel en ziet op sommige plekken nog de authentieke mozaïeken.

In de 6e eeuw werd de basiliek in opdracht van Keizer Justinianus I om de kerk heen gebouwd. Toen de Selçuken eeuwen later Efeze overwonnen hadden,werden de overblijfselen van de kerk tot moskee uitgeroepen.

Vanaf de heuvel kijk je uit over de Tempel van Artemis. Althans wat ervan over is. Van bovenaf kan je inschatten hoe immens en indrukwekkend het ooit moet zijn geweest.

Turkse koffie in Şirince

Turkse koffie in Şirince

Wijn proeven in Şirince

Tijdens de lunch bij het Şirince Artemis Restaurant, met heerlijke kruidige Turkse pasta, een dessert van zoete aardappel met tahini en Turkse thee, horen we het verhaal van Şirince. Ooit werd het plaatsje Cirkince ‘lelijke stad’ genoemd om te voorkomen dat de stad overspoeld werd door bezoekers. Later werd het veranderd in Şirince, ‘lieflijke stad’. Hierdoor kwamen de vele bezoekers er alsnog, al is het nu wij er zijn rustiger in het stadje.

Het bergstadje Şirince ligt in het achterland ten zuiden van Izmir, aan het einde van een lange weg die zich de berg op slingert en wordt omgeven door heuvels vol wijnstokken en appelboomgaarden. Een groot deel van dit fruit wordt verwerkt in fruitwijnen en niet lang nadat we Şirince  inlopen wordt ons een glas voorgezet. Zoete moerbijwijn. De Şirince wijnen zijn vaak ook bereid met lokale vruchten zoals abrikozen, kersen, mandarijnen, sinaasappelen of bessen. Je proeft het resultaat overal in het stadje, al sinds de Ottomaanse tijd overigens, en in de winter warme gekruide wijn. Net als de traditionele zoetigheid genaamd Pekmez, gemaakt van verschillend fruit. Of Nar ekşisi, een soort azijn gemaakt van granaatappel.

Even verder verkoopt een oudere vrouw kruiden, een kat schiet weg onder een kraam war de indringende geur van olijfoliezeep hangt. Je kan niet naar Şirince gaan zonder wijn te proeven, handgemaakte olijfolie en olijfoliezeep te kopen en van Turkse gerechten te genieten in een traditioneel restaurant.

Archeologisch pareltje: Priëne, Turkije

Archeologisch pareltje: Priëne

Archeologisch pareltje: Priëne

Een dag later bezoeken we Priëne, een oude Griekse stad in de streek Ionië op zo’n 45 kilometer ten zuiden van Kusadasi. Priëne was één van de steden van de Ionische stedenbond. Twaalf steden aan de kust van Ionië die samenwerkten om zich te beschermen tegen het opdringende Perzische Rijk.

Priëne ligt op de berg Samsun Dagi. De oude stad lag vroeger aan zee maar tegenwoordig zo’n vijftien kilometer landinwaarts. Vanaf de tempel van Athena heb je een weids uitzicht op het plateau. Erdem vertelt ons “Waar Efeze op een drukke dag 2000 bezoekers trekt, komen er in Priëne misschien 2000 per jaar.” Misschien wat overdreven, maar opmerkelijk rustig is het hier wel. Hoewel een prachtige plek is! Wat rauwer dan het gepoleiste Efeze. Delen van zuilen liggen over het pad, overgroeid met planten en bomen, je klautert er van steen naar steen. Een echte verborgen parel.

Even verderop bezoek je het Ephesus Museum met het beroemde beeld van Artemis.

Beeld van Artemis in het Ephesus Museum

Beeld van Artemis in het Ephesus Museum

Dilek Peninsula National Park

De site van Priëne is net zo mooi voor zijn ruïnes als zijn omgeving, vlakbij het Dilek Peninsula National Park. Een prachtig bebost gebied dat van de hellingen van de bergen naar de zee afloopt. Je wandelt er door de bossen of ligt aan het strand. Je moet niet raar opkijken als er een familie wilde zwijnen voor je het pad oversteekt, of de stilte wordt doorbroken door de duizenden vogels die hier leven.

Dilek Peninsula National Park

Dilek Peninsula National Park

Dilek Peninsula National Park

Wilde zwijnen in Dilek Peninsula National Park

 

Aan de zuidkant van het Dilek Peninsula National Park, dichtbij Kuşadası, ligt het plaatsje Doğanbey. Een idyllisch plaatsje en een voormalig Grieks dorp, waar de stenen Griekse huizen de laatste jaren prachtig zijn gerestaureerd. Één restaurant, meer vind je er niet, en er is weinig te doen in Doğanbey. Maar het is een prachtig plaatsje om doorheen te struinen. De oude gebouwen zelf zijn ongelooflijk pittoresk en je kan er even uitrusten onder een oude olijfboom en genieten van het uitzicht over de delta.

Doğanbey

Doğanbey

Na het bezoek aan Doğanbey lunchen we in een van de handvol visrestaurant die in het kustdorp Karina uitkijken over zee en bezoeken we de Grot van Zeus. Dit moet volgens overlevering de geboorte-grot van de oppergod Zeus zijn, met helderblauw water waar je een duik in kan nemen.

Oleatrium, Olijfolie museum in Kusadasi

Oleatrium, Olijfolie museum in Kusadasi

Oleatrium, Olijfolie museum in Kusadasi

Oleatrium, cultuur in Kusadasi

Turkse wijnen en olijfolie

Een kleine 20 minuten buiten Kuşadası ligt het Oleatrium, een olijfoliemuseum met olijfoliepersen uit de omgeving en het middellandse zeegebied. Interessant voor wie meer wil weten over olijfolie. De gids weet te vertellen dat het 30 jaar duurde om alle persen voor het museum te verzamelen, uit de Ionische, Romeinse, Byzantijnse en Ottomaanse tijden, en duizenden jaren oude amforen.

Het is interessant om te zien hoe vroeg men al begon met het persen van olijfolie. Tegenwoordig is Spanje de grootste olijfolieproducten, gevolgd door Italië waar olijfolie het nu moeilijk heeft, met Turkije op een nette 5e plaats. In het Degirmen restaurant naast het museum wordt dezelfde olijfolie gebruikt. We genieten hier van de heerlijke Turkse keuken. Waar in het Mediterrane gebied gerechten vaak vergezeld gaan door bijpassende wijnen, krijgen we hier een overheerlijke intense granaatappelsap, en later Turkse thee en Turkse koffie.

Het is niet dat je hier geen wijn kan vinden. Een dag later sluiten we de reis af met een proeverij van Turkse wijnen bij Restaurant Yedi Bilgeler. De zeven wijnen die ze hier produceren zijn vernoemd naar Anaxagoras, Lassos, Pythagoras, Thales, Khilon, Solon en Bias, die hier leefden, wijn gedronken en filosofeerden.

Yedi Bilgeler, de wijngaard van de zeven wijzen, heeft ook een hotel en restaurant. Wat is een betere plaats om een mooie reis af te sluiten dan een wijngaard met een ongelofelijk uitzicht over de regio, waar je een kijkje kan nemen in de opslagkelders met eiken vaten en flessenwijnen en waar je kan proosten op een mooie reis, een zoektocht naar de cultuur van Kuşadası?

Yedi Bilgeler wijngaard bij Kusadasi

Yedi Bilgeler wijngaard bij Kusadasi

Deze reis maakte ik op uitnodiging van Baltus Communications. Je leest uiteraard altijd mijn eigen mening. Lees hier meer over het mooiste UNESCO Werelderfgoed en bekijk hier de video van mijn reis naar Kuşadası, Turkije. Vergeet je niet te abonneren op mijn kanaal!

Sharing is caring!

18 Comments

  • Sanne schreef:

    Wijngaard van de zeven wijzen, mooie naam. Bij Turkije denk je niet zo snel aan wijn, ben wel benieuwd! Mooie trip heb je gemaakt!

  • Elisa schreef:

    Ik ben dol op het bezoeken van historische plekken, dus dit klinkt mij als muziek in de oren. Ben heel lang geleden ook in Turkije op een paar van die plekken geweest en het was heel indrukwekkend.

  • Mooi! Een paar jaar geleden gingen wij naar Kusadasi omdat we niet heel veel zin hadden om van alles uit te zoeken en een goede deal tegen kwamen. Ik had er weinig verwachtingen van, maar het was geweldig! Met vooral Efeze als één van de hoogtepunten. Wat een bijzondere plek.

  • Wow, dat moet een mooie reis geweest zijn… Efeze lijkt mij echt heel bijzonder! Enne Turkse wijn… Moerbeien vind ik lekker, maar ben erg benieuwd hoe een wijn hiervan smaakt. Is het een aanrader?

  • Diana schreef:

    Ben zelf twee keer in Turkije geweest en vond het toen al een prachtig land. Was de eerste keer in Istanbul en de tweede keer in Antalya. Mooi dat je laat zien dat dit prachtige land niet alleen maar zon, zee en strand te bieden heeft maar zoveel meer!

  • Jenny schreef:

    Mooi! Echt een plek waar ik graag heen zou willen.

    Ik vind het zeer integrerend hoe ver de rijken van bv de Grieken en Romeinen zich uitbreidden.

  • Eva schreef:

    Goede wijn en olijfolie, meer heeft een mens niet nodig, niet waar ;)?

  • Edith schreef:

    Leuk, een artikel over Turkije! <3 Ik ben een aantal jaar geleden ook in Efeze geweest, en vond de plaatsen Selçuk en Şirince zelf ook echt heel leuk. Typisch Turks, overal mooie bloemen en lieve mensen. Heerlijk om weer even weg te dromen!

  • Niels schreef:

    Je beschrijft het weer geweldig. Een mooie combinatie van cultuur, natuur en geschiedenis. Het lijkt me een gaaf gebied om een keer te bezoeken. Ook Priëne, omdat het een stuk minder toeristisch is dan de rest van Turkije maar nog steeds veel te zien is.

  • Sanne schreef:

    Geweldige plek! Zou hier ook zeker eens naar toe gaan!

  • Marcel schreef:

    Voor mijn werk kwam ik in het verleden veel in Turkije. Veel steden gezien maar Efeze nog nooit. Het lijkt me geweldig om een keer deze historische plek en de andere mooie plekjes te bezoeken.

  • Kelly schreef:

    Hier zou ik heel graag een keer naar toe willen. Het is al even geleden dat ik in Turkije geweest ben en door alle onrust, zou je haast vergeten dat er ook veel cultuur en historie te vinden is. Turkije heeft veel te bieden en deze stad lijkt me erg mooi.

  • Yvonne schreef:

    De archeologische plekken kende ik al wel van Turkije, we bezochten Efeze zelf al eens. Het nationaal park kende ik nog niet, leuk dat je zo een heel ander gezicht van dit deel van Turkije laat zien!

  • Helena schreef:

    Wat heb je een mooie reis gemaakt. Dit lijkt me wel wat. Helaas zelf nog nooit naar Turkije geweest, maar dat gaat zeker nog komen.

  • Jessica schreef:

    Ik had eerlijk gezegd nog nooit van deze plekken gehoord, terwijl ik toch meerdere keren als kind op vakantie ben geweest naar Turkije. Ziet er in ieder geval erg mooi uit en kan me voorstellen dat het een heerlijke plek is voor historie-liefhebbers. 🙂

  • Esther schreef:

    Leuk om eens te lezen over deze – minder standaard – Turkse plekken. Het ziet er prachtig uit. Ik houd van die historische plaatsen. Mooie foto’s ook! Ik ben wel benieuwd naar de Turkse wijn 🙂

  • Martin schreef:

    Wat een leuk artikel en wat ziet het er leuk uit! Heerlijk eten ook volgens mij 😋

  • Marcella schreef:

    Wauw, mooi gebied hoor! Leuk om zulke onbekende pareltjes te ontdekken. Die wilde zwijnen zijn erg schattig!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *